براساس آخرین خبرهای منتشر شده، بزرگترین معماری دستکند ایران در استان مرکزی ثبت ملی می شود.
مصطفی مرزبان گفت: ارزش و ویژگی خاص این مجموعه در بکر و دست نخورده بودن آن است که با توجه به عظمت و معماری خاص، قابلیت معرفی برای ثبت جهانی شدن را نیز دارد و در همین راستا پرونده آن در حال تکمیل و ارسال به وزارتخانه و در مرحله اول برای ثبت ملی و پس از آن اقدام برای ثبت جهانی است.
وی با اشاره به اینکه تصاویر، پلان، نقشه، عکس، نقشه برداری محوطه، سه بعدی این دستکند زیر زمینی تکمیل شده، گفت: در محوطه باستانی ترخوران دو مرحله کاوش و باستان شناسی انجام شد و در نهایت این دستکند تاریخی هفته گذشته برای بازدید عموم گشوده شد.
مرزبان تصریح کرد: محوطه باستانی زیرزمینی در زیر بافت امروزی شهر تفرش با حدود 200 هکتار وسعت یکی از وسیع ترین محوطه های زیرزمینی در ایران محسوب می شود. این دستکند زیرزمینی با استناد به داده های باستان شناسی در دوره سلجوقی ساخته شده و تا دوره صفوی مورد استفاده قرار گرفته است.
مرزبان با بیان اینکه این اثر به زودی در فهرست آثار تاریخی ملی ثبت خواهد شد، افزود: مطالعه این مجموعه بشری به دلیل دارا بودن ظرفیت های استثنایی همچون معماری پیچیده، ارتباط با قنات و داشتن فضاهایی در قالب پایاب و تنوع و چند طبقه بودن فضاها بسیار با اهمیت است.
مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی با اشاره به اینکه مجموعه دستکند زیرزمینی ترخوران تفرش سه تا هشت متر در زیر زمین عمق دارد، افزود: این مجموعه در سال 96 بطور اتفاقی کشف و در همان زمان برنامه پاکسازی و شناسایی آن انجام شد و تا کنون دو فصل کاوش در آن صورت گرفته است.
باستان شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی مرتبط با این یافته معتقدند که معماری این مجموعه عظیم تنها بخشی کوچکی از این شهر زیرزمینی بوده که بسیار عظیم است و این مسئله فوریت و ضرورت ادامه کاوش در نقاط باقیمانده برای نمایان شدن بخشهای دیگر این مجموعه را می رساند.
