ایرج وثوقی، از اساتید بنیاد مطالعات چین با تجربه ۱۰ سال زندگی و تحصیل در کشور چین در رابطه با آموزش ابتدایی در این کشور گفت: من 26 سال پیش در چین زندگی می کردم و شاهد بودم که چطور حاکمیت چین روی مساله آموزش ابتدایی متمرکز شده بود. چین در آن زمان سرسختانه سیاست های تک فرزندی را پیش می برد. از طرفی خانواده هایی که تنها یک فرزند داشتند هم به شدت روی آموزش کودک خود حساس بودند.
ایرج وثوقی امکانات و آموزش کودکان در چین را اینطور شرح داد: آموزش در چین بعضا از سنین بسیار پایین شروع می شود. چون پدر و مادر شاغل هستند و ساعات زیادی کار می کنند. مهد های کودک بچه ها را از نوزادی می پذیرند. مراکز نگهداری از کودکان به دوربین های مدار بسته مجهز است و پدر و مادر می توانند از محل کار فرزند خود را رویت کنند. سرویس های ویژه زیادی در اختیار پدران و مادرانی است که ساعت کار بالایی دارند.
استاد مرکز مطالعات چین در رابطه با چگونگی تقسیم بندی سطوح تحصیلی در مدارس چین گفت: در چین یک دوره بسیار مهم پیش دبستانی وجود دارد. بعد دوره دبستان را دارند و بعد دو دوره سه ساله دبیرستان که جمعا 12 سال است. طی کردن 9 سال از این دوره اجباری است و دولت تمام هزینه های این 9 سال را برای کودکان و نوجوانان چینی تقبل کرده است. گذراندن سه سال پایانی آموزش عمومی که سه سال دبیرستان است، اختیاری است. در چین هم کنکور سراسری وجود دارد و از این طریق وارد دانشگاه ها می شوند.
وی در مورد شیوه هدایت تحصیلی و انتخاب رشته در چین گفت: من در این کشور در دانشگاه تدریس کرده ام و شاهد بودم که در طول دوران تحصیل، دانش آموز استعداد سنجی شده است و به سمتی هدایت شده که با استعداد ها و توانایی هایش همخوانی دارد. از طرفی در چین مدرک گرایی وجود ندارد و وضعیت آموزش تکمیلی مثل ایران نیست که همه دانش آموزان طالب یکی دو رشته خاص یا علاقمند به تحصیل تا مدارج عالی باشند!
وثوقی افزود: چینی ها مایل به ورود به دانشگاه های دولتی هستند. جوانان بیشتر رشته های کاردانی فنی می خوانند و تنها عده ای که علاقمند هستند، تا کسب مدرک کارشناسی درس می خوانند. در چین کسی بخاطر اینکه به او دکتر بگویند دکتری نمی خواند و علاقه به تحقیق، پژوهش و از اساس علاقه به آن علم در وجود دانشجو بوده و تشخیص داده شده که اخذ این مدرک برای او لازم است که تا آن سطح پیش رفته است.
ایرج وثوقی در مورد شیوه های آموزش در مدارس چینی گفت: تمام مدارس چینی در درس زبان از استاد خارجی استفاده می کنند و از کشورهای آمریکا، انگلیس و آفریقای جنوبی و کانادا مدرس زبان دارند و از استاد نیتیو استفاده می کردند. چین روی موضوع آموزش زبان خارجی سرمایه گذاری زیادی کرده بود.
وثوقی در مورد دانشگاه های چین افزود: در چین بالای دو هزار دانشگاه وجود دارد که در رنگینگ جهانی رده بندی شدند و براین اساس به آنها بودجه ای اختصاص داده شد. براساس رنگینگ پروژه های دولتی زیادی به دانشگاه ها و اساتید داده می شود. ارتباط واقعی و عملگرایانه بین صنعت و دانشگاه در چین مثال زدنی است.
وی افزود: وقتی چین به سازمان تجارت جهانی پیوست، توامان با گسترش تجارت و سرمایه گذاری خارجی در چین، پروژه های بیشتری به دانشگاه های این کشور سپرده شد و شاهد رشد جهشی چین در استانداردهای آکادمیک بودیم. از سویی شرایط مساعد کار و تحصیل موجب شد بسیاری از نخبگان چینی که مهاجرت کرده بودند به این کشور برگردند چون دانشگاه ها پیشنهادات جذابی برای این قشر داشتند. من آمار دقیقی از این افراد ندارم ولی گفته می شد نهایتا 10% چینی های مهاجر به کشور برنگشته اند.
استاد مرکز مطالعات چین در پایان سخنان خود سیاست های چین در جذب دانشجویان خارجی را اینطور تشریح کرد: چین به دانشجویان خارجی مستعد بورس می دهد و تلاش می کند این افراد را نسبت به فرهنگ چین جذب کند و به آن ها زبان چینی می آموزد تا پلی بین چین و کشورهای مبدا باشند. این دانشجویان در ادامه جذب شرکت های مختلف چینی می شوند و نماینده های فرهنگی و یا نماینده های بیزینسی در چین هستند.
دولت چین به چند دانشجوی آفریقایی بورسیه تحصیلی داد و شرکت هواوی آن ها را جذب کرد و و در دفتر چین این شرکت فعالیت کردند. چین این سیاست را دنبال کرد و از کشورهای مقصد نیروگرفت، آموزش داد و کاری را که می خواست در سیستم فرهنگی خود به این افراد یاد داد و سپس آن ها را به عنوان نمایندگان تجاری خود به دورتادور دنیا فرستاد.
